Strona główna

Dodaj do Ulubionych

O serwisie

Napisz do nas

Reklama


Szczyrk
Wisła
Ustroń
Brenna
O regionie
Schroniska
Dojazd
Ważne adresy
Mapa on-line
Przewodniki i mapy
Przewodniki i mapy
Górska Odznaka Turystyczna PTTK


web stats stat24

Podhalanka.pl
wstecz

Beskidy

Beskidy stanowią pasmo górskie wchodzące w skład Karpat Zewnętrznych, rozciągające się od rzeki Beczwy w Czechach do rzeki Czeremosz na Ukrainie. Szerokość pasma Beskidów wynosi około 50 km, natomiast długość sięga 600 km.
Od północy polskie Beskidy graniczą z Pogórzem Karpackim, zaś od południa - z Pieninami i Obniżeniem Orawsko-Podhalańskim.

Zasadniczo Beskidy podzielić można na Zachodnie i Wschodnie, oddzielone od siebie Przełęczą Łupkowską.

Beskidy Zachodnie:
Beskid Śląsko-Morawski
Beskid Śląski
Beskid Mały
Beskid Makowski
Beskid Wysoki
Beskid Żywiecki
Beskid Sądecki
Gorce
Beskid Wyspowy
Beskid Niski
Beskidy Wschodnie:
Bieszczady
Góry Pokuckie
Czarnohora

Najwyższym szczytem Beskidów jest licząca 1725 m n.p.m. Babia Góra, leżąca w Beskidzie Żywieckim. Babia Góra zaliczana jest do Korony Gór Polskich. Po raz pierwszy zdobyto ją w roku 1782, a dokonał tego Bystrzycki. W celu ochrony przyrody w 1954 roku powstał tu Babiogórski Park Narodowy, który w 1977 UNESCO wpisało na listę Światowych Rezerwatów Biosfery.

Powstanie Beskidów
Beskidy powstały w okresie Trzeciorzędu, czyli starszym podokresie Ery Kenozoicznej trwającej do dziś. Trzeciorzęd rozpoczął się około 65 mln lat p.n.e. i trwał do 1,8 mln lat p.n.e. W okresie Trzeciorzędu, około 22 mln lat temu miało miejsce największe nasilenie potężnych ruchów górotwórczych - tzw. orogenezy alpejskiej. Wtedy właśnie wypiętrzyły się Karpaty, a wraz z nimi Beskidy (mniej więcej na przełomie peleogenu i neogenu), a także Alpy oraz Pireneje.

Budowa Beskidów
Beskidy zbudowane są z typowych trzeciorzędowych skał osadowych, powstałych w kredzie i paleogenie - fliszu karpackiego oraz piaskowców. Zlodowacenie, które wystąpiło w czwartorzędzie, wywarło duży wpływ na rzeźbę terenu. W wyniku intensywnych procesów peryglacyjnych i powstały charakterystyczne łagodne stoki i szczyty, które możemy oglądać dzisiaj.

Klimat
W Beskidach panuje klimat umiarkowany górski. Im dalej na wschód, tym więcej w nim cech kontynentalnych. Charakterystyczne jest zmniejszanie się rocznej amplitudy temperatur wraz z wysokością. Wykształciły się tu piętra klimatyczne, od umiarkowanie ciepłego do umiarkowanie zimnego w szczytowych partiach gór. Piętra klimatyczne wiążą się z układem piętrowym tutejszej roślinności. Do wysokości 900 m n.p.m. stoki porastają lasy mieszane, od 900 do 1150 m n.p.m. występują lasy regla dolnego, składające się głównie ze świerka, z niewielką domieszką jodły i buka. Powyżej (od 1150 do 1360 m n.p.m.) znajduje się piętro regla górnego, tworzone przez świerk. W najwyższych partiach występuje kosodrzewina i łąki wysokogórskie (hale). Tutejszy klimat charakteryzuje się dużą zmiennością pogody, znaczną ilością opadów oraz silnymi i częstymi wiatrami. Występują tu także okresy pięknych, słonecznych dni, szczególnie latem i jesienią (tzw. wyże majowe i październikowe). Stoki górskie wyglądają wyjątkowo pięknie jesienią, kiedy roślinność nabiera różnorodnych barw. Śnieg pojawia się w górach już około listopada i utrzymuje się do kwietnia. Najdłużej pokrywa lodowa utrzymuje się w górnym dorzeczu Soły. Najobfitsze opady śniegu przypadają na przełom lutego i marca. Charakterystyczną cechą tutejszego klimatu jest występowanie dużej ilości opadów, przekraczających 1200 mm rocznie.

Fauna
Zwierzęta zamieszkujące Beskidy to przede wszystkim jelenie, sarny, dziki, lisy, kuny, borsuki, niedźwiedzie, wilki, rysie, żbiki. Na niebie można zobaczyć sikorki, drozdy, dzięcioły, głuszce, zięby, a wśród drapieżnych ptaków znajdziemy orlika krzykliwego, myszołowa, kanię, jarząbka, puchacza. Między trawami wiją się żmije, gniewosze, padalce. Można też spotkać traszki górskie oraz salamandry plamiste. W zbiornikach wodnych Beskidów występują karpie, karasie, leszcze, pstrągi strumieniowe. Dodatkowo żyje tu około 3000 gatunków bezkręgowców, z których najliczniejsze są chrząszcze i błonkówki, motyle, muchówki, niesporczaki i mięczaki.

Sieć rzeczną Beskidów tworzą dorzecza:
Wisły (Soła, Skawa, Raba, Dunajec, Biała, Wisłoka, Wisłok, San), Odry (Olza, Ostrawica), Dunaju (Beczwa, Orawa, Cisa) Dniestru (Czeremosz)

Parki Narodowe w Beskidach:
Babiogórski Gorczański Bieszczadzki Magurski

W Beskidach występują pokłady ropy naftowej i gazu ziemnego, a także liczne źródła mineralne, dzięki którym mogły rozwinąć się miejscowości uzdrowiskowe, takie jak: Krynica, Szczawnica, Iwonicz, Rabka, Rymanów.



Beskid Śląski

Beskid Śląski, czyli Slezské Beskydy w języku naszych czeskich sąsiadów, leży w Beskidzie Zachodnim, między Kotliną Żywiecką po stronie wschodniej, a Olzą po stronie zachodniej. Tworzą go dwa grzbiety górskie: Czantorii oraz Baraniej Góry, które rozdziela dolina rzeki Wisły. Region ten jest niewątpliwie jednym z piękniejszych terenów górskich w naszym kraju. Bardzo dobrze zagospodarowany Beskid Śląski gotowy jest na przyjęcie turystów o każdej porze roku. Główne miasteczka turystyczne Beskidu Śląskiego to Ustroń, Wisła oraz Szczyrk. Malowniczo położone miejscowości pełne są atrakcji turystycznych. Wisła i Szczyrk to znane ośrodki narciarskie, natomiast Ustroń jest miejscowością uzdrowiskową.

Budowa geologiczna
Beskid Śląski tworzą łupki, wapienie, piaskowce i zlepieńce. W najwyższych partiach występuje piaskowiec godulski, przewarstwiony łupkami. Grubość jego warstw dochodzi do 2000 m, a pęknięcia pod powierzchnią tworzą dosyć głębokie jaskinie rozpadlinowe (m.in. Jaskinię Malinowską niedaleko szczytu Malinów). Piaskowiec ten należy do cennych materiałów budowlanych i jest eksploatowany w kilku kamieniołomach.

Rzeźba terenu
Beskid Śląski jest terenem górskim, o wysokości bezwzględnej przekraczającej 1000 m. Liczne doliny oraz duże wysokości względne sprawiają, że nawet w okolicach wierzchołków nie przekraczających 900 m krajobraz należy do typowo górskich. Głównym grzbietem Beskidu Śląskiego jest pasmo Baraniej Góry oraz Skrzycznego, obejmujące m.in. Karolówkę (931 m n.p.m.), Baranią Górę (1220 m n.p.m.), Magurkę Wiślańską (1129 m n.p.m.), Malinowską Skałę (1152 m n.p.m.) oraz najwyższy szczyt Beskidu Śląskiego - Skrzyczne (1257 m n.p.m.). Na północ od Skrzycznego znajduje się pasmo trzech wysokich szczytów: Klimczoka (1117 m n.p.m.), Szyndzielni (1026 m n.p.m.) oraz Błatniej (917 m n.p.m.).

Środkowa część Beskidu Śląskiego to dwa pasma - Równicy i Trzech Kopców Wiślańskich (najwyższe szczyty: Równica 884 m n.p.m., Orłowa 813 m n.p.m., Trzy Kopce Wiślańskie 810 m n.p.m. ). Łączą się one poprzez Przełęcz Salmopolską (934 m n.p.m.) z grzbietem Malinowa (1117 m n.p.m.) w paśmie Skrzycznego oraz z grzbietem Grabowej (905 m n.p.m.), Kotarza (965 m n.p.m.), Beskidu Węgierskiego (912 m n.p.m.) i Beskidka (850 m n.p.m.). Grzbiet ten poprzez przełęcze Salmopolską i Karkoszczonkę (736 m n.p.m.) łączy pasmo Skrzycznego i Baraniej Góry z pasmem Klimczoka.

Najdalej na zachód wysuniętym pasmem jest pasmo Czantorii i Stożka, leżące zarówno po polskiej, jak i po czeskiej stronie (granica państwa biegnie grzbietami górskimi). Pasmo to zaczyna się od północy szczytem Małej Czantorii (866 m n.p.m.) , a kolejne najwyższe szczyty to Wielka Czantoria (995 m n.p.m.), Soszów Wielki (886 m), Stożek Wielki (978 m). Pasmo Czantorii i Stożka kończy się na Przełęczy Kubalonce (761 m n.p.m.).

Najwyższe szczyty Beskidu Śląskiego
Skrzyczne - korona polskiej części Beskidu Śląskiego (1257 m n.p.m.), leżący w paśmie odchodzącym na północ od Baraniej Góry, na południe od Szczyrku. Stoki góry są zalesione, a szczyt stanowi wspaniały punkt widokowy na Beskid Żywiecki, Mały i Wyspowy.

Barania Góra - kopulasty szczyt w południowo-wschodniej części Beskidu Śląskiego, drugi pod względem wysokości (1220 m). Na Baraniej Górze znajduje się wieża widokowa, z której podziwiać można malowniczy górski krajobraz.

Obszary, na których występują rzadkie okazy roślinności zostały objęte ochroną w rezerwatach. Na terenie Beskidu Śląskiego utworzono:
Rezerwat Baraniej Góry - powstał w 1953 roku, by zachować w stanie naturalnym obszar leśny skąd bierze swój początek Wisła. Rezerwat zajmuje obszar ponad 383 ha, a na jego terenie występuje naturalny drzewostan regla dolnego i górnego, bogate runo leśne. Rezerwat stanowi także ostoję dla jeleni i głuszców.

Rezerwat Wisła - znajduje się na obszarze źródliskowym rzeki Wisły. Można w nim zobaczyć unikatowe formy erozji rzecznej, odkrywki skał osadowych - piaskowców godulskich i istebniańskich, rumowisko skalne i ślady osuwisk, górne partie lasu dolnoreglowego (buk, jodła, jawor),. Występują tu rośliny wapieniolubne oraz stanowiska kilkunastu gatunków storczyków i lilii.

Oprócz rezerwatów ochronie podlega kilkadziesiąt pomników przyrody. Wśród nich są dęby w Grodźcu, Górkach Wielkich i Ustroniu, cisy w Istebnej i Wiśle, sosny i tuje w Kamesznicy, świerki pod Istebną, a także grupy skał czy ostańce na Baraniej Górze, Magurce Wiślańskiej i Radziechowskiej.

Roślinność Beskidu Śląskiego
Na obszarze Beskidu Śląskiego dominują lasy mieszane z domieszką buka i jodły. Ponadto występują tu paprocie, widłaki, fiołki, storczyki, a także należące do rzadkości okazy wawrzynka wilczełyko, tojada mocnego oraz przetacznika górskiego.



wstecz




Galeria zdjęć
Jesień w górach

Przyroda - Galeria zdjęć

Porady Bezpieczeństwo Odzież Tkaniny
Pogoda
Ciekawe strony


Wszelkie prawa zastrzeżone - (c) Copyright BeskidSlaski.pl 2004 - 2014